Dana 22. 7. 2026. godine izvršen je monitoring nekropola stećaka Olovci u Opštini Kladanj i Mramor u Opštini Olovo. Ove nekropole predstavljaju vrlo važne lokalitete kulturno-historijskog naslijeđa, nacionalni su spomenici Bosne i Hercegovine te su uvrštene i na UNESCO-vu  listu svjetske baštine.

Nekropolu u Olovcima čini osamnaest stećaka, od čega je dvanaest sljemenjaka, pet sanduka i jedan stupac. Postavljeni su u smjeru zapad – istok, dok izuzetak čine jedan sljemenjak i dva sanduka, orijentisana u smjeru sjever – jug. Tri sljemenjaka su ukrašena, a jedan ima natpis.

Nekropolu Mramor čine 80 stećaka, od čega je 47 sljemenjaka sa postoljem, 4 sanduka sa postoljem, 4 sanduka, 17 ploča sa postoljem i 8 ploča. Najzastupljeniji oblik na nekropoli je sljemenjak sa postoljem i svi su klesani u komadu. Ukrašeno je 14 stećaka sa motivima spirale i rozete, križa i tordirana vrpce.

Do obje nekropole dolazi se teže prohodnim makadamskim putem, obje su u šumskim predjelima, ograđene i u vrijeme monitoringa obrasle niskim i srednje visokim rastinjem. Na nekropoli Mramor vidljive su aktivnosti sječe stabala i deponovanja na samoj nekropoli.

Cilj monitoringa bilo je utvrditi postojeće stanje nekropola i identifikovati eventualne rizike.

Monitoring je izvršila stručna savjetnica za arheološko i graditeljsko naslijeđe iz Zavoda za zaštitu spomenika, Azra Tunović.

Olovci

Olovo